ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ସୁନା କିଣିବା ଆଗରୁ ଜାଣନ୍ତୁ ଏହି ୫ଟି କଥା, ଲାଭରେ ରହିବେ!
By Kajol Swarnakar · February 25, 2026
ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ସୁନା କିଣିବା ଆଗରୁ ଜାଣନ୍ତୁ ଏହି ୫ଟି କଥା, ଲାଭରେ ରହିବେ!
- ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ସୁନା କିଣିବା ସମୟରେ ହଲମାର୍କିଂ ଏବଂ ସୁନାର ଶୁଦ୍ଧତା ଯାଞ୍ଚ କରିବାର ଗୁରୁତ୍ୱ।
- ଦୈନିକ ସୁନା ଦରର ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ଟ୍ରାକ୍ କରିବା ଏବଂ ସଠିକ୍ ସମୟରେ ନିବେଶ କରିବାର ଲାଭ।
- ଗହଣା କିଣିବା ବେଳେ ମେକିଂ ଚାର୍ଜ ଏବଂ ଜିଏସଟି (GST) ର ଗଣନା କିପରି କରିବେ।
- ସୁନାକୁ ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ ସମ୍ପତ୍ତି ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପାଇଁ ବାୟ-ବ୍ୟାକ୍ ପଲିସିର ଭୂମିକା।
ଓଡ଼ିଶାର ରାଜଧାନୀ ଭୁବନେଶ୍ୱର କେବଳ ଏକ ଐତିହାସିକ ସହର ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଆଜିର ସମୟରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ବ୍ୟବସାୟିକ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ କେନ୍ଦ୍ର ଭାବରେ ଉଭା ହୋଇଛି। ଓଡ଼ିଆ ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ପରମ୍ପରାରେ ସୁନା କେବଳ ଏକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ବର୍ଦ୍ଧକ ଅଳଙ୍କାର ନୁହେଁ, ଏହା ହେଉଛି ସମୃଦ୍ଧି, ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ଏକ ଦୃଢ଼ ସମ୍ବଳ। ଅକ୍ଷୟ ତୃତୀୟା, ଧନତେରାସ କିମ୍ବା ବିବାହ ଋତୁରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରର ସହିଦ ନଗର, ଜନପଥ ଏବଂ ପଟିଆ ଭଳି ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ବଡ଼ ବଡ଼ ଜୁଏଲର୍ସ ଶୋ'ରୁମ୍ରେ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ପ୍ରବଳ ଭିଡ଼ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ। ତେବେ ସୁନା କିଣିବା ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ଆର୍ଥିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ହୋଇଥିବାରୁ, ଏଥିପାଇଁ ସଠିକ୍ ଜ୍ଞାନ ଏବଂ ସଚେତନତା ରହିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ।
ଅନେକ ସମୟରେ ଗ୍ରାହକମାନେ କେବଳ ସୁନାର ଚମକ ଏବଂ ଡିଜାଇନ୍ ଦେଖି ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇଯାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ବଜାରର ଗତିଶୀଳତାକୁ ବୁଝିବାକୁ ଭୁଲିଯାନ୍ତି। ସୁନା ଦର ପ୍ରତିଦିନ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ଏହା ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ଯଦି ଆପଣ ରାଜ୍ୟର ଅନ୍ୟ ସହରଗୁଡ଼ିକର ବଜାର ସ୍ଥିତିକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିବେ, ତେବେ ଦେଖିବେ ଯେ ବେରହମ୍ପୁର ବଡ଼ ବଜାରରେ ସୁନା ଦରରେ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପରିଲକ୍ଷିତ ହେଉଛି, ଯାହା ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଖୁଚୁରା ବଜାର ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ। ତେଣୁ କିଣିବା ପୂର୍ବରୁ ବିଭିନ୍ନ ସହରର ଦର ତୁଳନା କରିବା ଏକ ବୁଦ୍ଧିମାନର କାମ।
ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ନିବେଶକମାନେ ଏବେ ପାରମ୍ପରିକ ଗହଣା ଅପେକ୍ଷା ଗୋଲ୍ଡ କଏନ୍ ଏବଂ ଡିଜିଟାଲ୍ ଗୋଲ୍ଡ ପ୍ରତି ଅଧିକ ଆଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ କରୁଛନ୍ତି। ବିଶେଷ କରି ଯେତେବେଳେ ବାଲେଶ୍ୱର ସୁନା ବଜାରରେ ହଠାତ୍ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟେ, ସେତେବେଳେ ସ୍ଥାନୀୟ ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ନିଜର ରଣନୀତି ବଦଳାଇଥାନ୍ତି। ଜଣେ ସଚେତନ ଗ୍ରାହକ ଭାବରେ ଆପଣଙ୍କୁ ମେକିଂ ଚାର୍ଜ ବା ଗଢ଼ା ମୂଲ୍ୟ ଉପରେ ବିଶେଷ ଧ୍ୟାନ ଦେବାକୁ ହେବ। ଅନେକ ସମୟରେ ଦୋକାନୀମାନେ ସୁନା ଦର କମ୍ ରଖି ମେକିଂ ଚାର୍ଜ ଅଧିକ ନେଇଥାନ୍ତି, ଯାହା ଆପଣଙ୍କ ପକେଟ୍ ଉପରେ ଭାରି ପଡ଼ିପାରେ।
ଏହି ଲେଖାରେ ମୁଁ, କାଜଲ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣକାର, ଆପଣଙ୍କୁ ସେହି ୫ଟି ମୁଖ୍ୟ ଦିଗ ବିଷୟରେ ଜଣାଇବି ଯାହା ଆପଣଙ୍କୁ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ସୁନା କିଣିବା ସମୟରେ ଲାଭବାନ କରାଇବ। ସୁନାର ଶୁଦ୍ଧତା ଯାଞ୍ଚ କରିବା ପାଇଁ BIS ହଲମାର୍କିଂର ବ୍ୟବହାର ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି କ୍ୟାରେଟ୍ ମିଟରରେ ସୁନା ମାପିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସବୁକିଛି ଜାଣିବା ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ସୁନା କିଣିବା ପରେ ମିଳୁଥିବା ପକ୍କା ବିଲ୍ର ଗୁରୁତ୍ୱ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତରେ ସେହି ସୁନାକୁ ବିକ୍ରି କରିବା ସମୟରେ କିପରି ସର୍ବାଧିକ ରିଟର୍ଣ୍ଣ ପାଇବେ, ସେ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ମଧ୍ୟ ଆମେ ଆଲୋଚନା କରିବୁ। ଭୁବନେଶ୍ୱର ଭଳି ଏକ ବଡ଼ ବଜାରରେ ଠକାମିରୁ ବଞ୍ଚିବା ଏବଂ ସଠିକ୍ ନିବେଶ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ତଥ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଆପଣଙ୍କୁ ବହୁତ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ।
BIS ହଲମାର୍କିଂ ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧତା ମାନକ ବିଷୟରେ ଜାଣନ୍ତୁ
ଭୁବନେଶ୍ୱର ଭଳି ଏକ ଐତିହ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ ସହରରେ ସୁନା କିଣିବା କେବଳ ଏକ ବିଳାସ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଆମ ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ପରମ୍ପରାର ଏକ ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଅଙ୍ଗ। ଆପଣ ଯେତେବେଳେ ସହିଦ ନଗର, ଜନପଥ କିମ୍ବା ନୟାପଲ୍ଲୀରେ ଥିବା କୌଣସି ନାମୀଦାମୀ ଜୁଏଲାରି ଶୋ’ରୁମ୍କୁ ସୁନା କିଣିବା ପାଇଁ ଯାଉଛନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ଯାହା ଆପଣଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖିବାକୁ ହେବ, ତାହା ହେଉଛି ସୁନାର ଶୁଦ୍ଧତା ଏବଂ ଏହାର ପ୍ରମାଣିକତା। ଭାରତରେ ସୁନାର ଶୁଦ୍ଧତାକୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ 'BIS ହଲମାର୍କ' (BIS Hallmark) ହେଉଛି ଏକମାତ୍ର ବିଶ୍ୱସନୀୟ ମାନକ।
ଅନେକ ସମୟରେ ଗ୍ରାହକମାନେ ସୁନାର ଚମକ ଦେଖି ବିଭ୍ରାନ୍ତ ହୋଇଯାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ମନେ ରଖନ୍ତୁ ଯେ ସବୁ ଚିକ୍ ଚିକ୍ କରୁଥିବା ଜିନିଷ ସୁନା ନୁହେଁ। BIS ବା ବ୍ୟୁରୋ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଷ୍ଟାଣ୍ଡାର୍ଡସ୍ ହେଉଛି ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଏକ ସଂସ୍ଥା ଯାହା ଅଳଙ୍କାରରେ ସୁନାର ପରିମାଣ କେତେ ଅଛି, ତାହା ଯାଞ୍ଚ କରି ମୋହର ମାରିଥାଏ। ଆଜିକାଲି ସୁନା ଅଳଙ୍କାରରେ HUID (Hallmark Unique Identification) ନମ୍ବର ରହିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ହୋଇଛି। ଏହା ଏକ ୬ ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ଆଲଫାନିଉମେରିକ କୋଡ୍, ଯାହା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଳଙ୍କାର ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର। ଭୁବନେଶ୍ୱରର ସଚେତନ ଗ୍ରାହକ ଭାବରେ ଆପଣ ନିଜ ମୋବାଇଲରେ 'BIS Care' ଆପ୍ ଡାଉନଲୋଡ୍ କରି ସେହି କୋଡ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ସୁନାର ଶୁଦ୍ଧତା, ଗ୍ରାମ ଏବଂ କେଉଁ ହଲମାର୍କିଂ ସେଣ୍ଟରରେ ଏହା ଯାଞ୍ଚ ହୋଇଛି, ତାହା ତୁରନ୍ତ ଜାଣିପାରିବେ।
ସୁନା କିଣିବା ପୂର୍ବରୁ କ୍ୟାରେଟ୍ (Karat) ବିଷୟରେ ସଠିକ୍ ଧାରଣା ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ। ସାଧାରଣତଃ ୨୪ କ୍ୟାରେଟ୍ ସୁନାକୁ ସବୁଠାରୁ ଶୁଦ୍ଧ (୯୯.୯%) ବୋଲି ଧରାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ନରମ ହୋଇଥିବାରୁ ଏଥିରେ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଅଳଙ୍କାର ତିଆରି କରିବା ସମ୍ଭବ ହୋଇନଥାଏ। ତେଣୁ, ଅଳଙ୍କାର ପାଇଁ ପ୍ରାୟତଃ ୨୨ କ୍ୟାରେଟ୍ ସୁନା ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଯେତେବେଳେ ଆପଣ ୨୨ କ୍ୟାରେଟ୍ ସୁନା କିଣୁଛନ୍ତି, ଅଳଙ୍କାର ଉପରେ '22K916' ଲେଖା ହୋଇଥିବା ଦେଖିବାକୁ ପାଇବେ। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ସେହି ଅଳଙ୍କାରରେ ୯୧.୬% ଶୁଦ୍ଧ ସୁନା ରହିଛି। ସେହିଭଳି ହୀରା କିମ୍ବା ପଥର ଖଚିତ ଅଳଙ୍କାର ପାଇଁ ୧୮ କ୍ୟାରେଟ୍ (18K750) ସୁନା ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ।
ଭୁବନେଶ୍ୱରର ସ୍ଥାନୀୟ ବଜାରରେ ସୁନା କିଣିବା ସମୟରେ ହଲମାର୍କିଂ ଚିହ୍ନକୁ ଲେନ୍ସ ସାହାଯ୍ୟରେ ଭଲ ଭାବରେ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ। ଏକ ଅସଲି ହଲମାର୍କ ଅଳଙ୍କାରରେ ତିନୋଟି ମୁଖ୍ୟ ଚିହ୍ନ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ: ୧. BIS ତ୍ରିଭୁଜ ଲୋଗୋ, ୨. ଶୁଦ୍ଧତା ଏବଂ କ୍ୟାରେଟ୍ (ଯଥା 22K916) ଏବଂ ୩. ୬ ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ HUID କୋଡ୍। ଯଦି କୌଣସି ଦୋକାନୀ ଆପଣଙ୍କୁ ବିନା ହଲମାର୍କରେ କମ୍ ଦାମରେ ସୁନା ଦେବାକୁ ପ୍ରଲୋଭନ ଦେଖାଉଛନ୍ତି, ତେବେ ସେଥିରୁ ଦୂରେଇ ରୁହନ୍ତୁ। କାରଣ ବିନା ହଲମାର୍କ ସୁନା ବିକ୍ରି କରିବା ସମୟରେ ଆପଣଙ୍କୁ ଏହାର ସଠିକ୍ ମୂଲ୍ୟ ମିଳିନଥାଏ ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧତାକୁ ନେଇ ସବୁବେଳେ ସନ୍ଦେହ ରହିଥାଏ।
କାଜଲ ସ୍ଵର୍ଣ୍ଣକାରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ଅନୁଯାୟୀ, ଆପଣଙ୍କର କଷ୍ଟଲବ୍ଧ ଟଙ୍କାର ସଠିକ୍ ବିନିଯୋଗ ପାଇଁ ସର୍ବଦା ହଲମାର୍କ ଯୁକ୍ତ ସୁନା କିଣନ୍ତୁ। ଏହା କେବଳ ଆପଣଙ୍କୁ ମାନସିକ ଶାନ୍ତି ଦେବ ନାହିଁ, ବରଂ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଯଦି ଆପଣ ସେହି ସୁନାକୁ ବିକ୍ରି କରିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି, ତେବେ ସାରା ଭାରତରେ ଆପଣଙ୍କୁ ସମାନ ଶୁଦ୍ଧତାର ମୂଲ୍ୟ ମିଳିବ। ଭୁବନେଶ୍ୱରର ବଡ଼ ବଡ଼ ଜୁଏଲାରି ଶୋ’ରୁମ୍ଗୁଡ଼ିକରେ ଏହି ସମସ୍ତ ମାନକ ପାଳନ କରାଯାଉଛି କି ନାହିଁ, ତାହା ନିଶ୍ଚିତ ହେବା ପରେ ହିଁ କିଣାକିଣି କରନ୍ତୁ।
ଅଧିକ ସଞ୍ଚୟ ପାଇଁ ଗଢ଼ା ମଜୁରୀ (ମେକିଂ ଚାର୍ଜ) ଓ ଜିଏସଟିର ହିସାବ
ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ସୁନା କିଣିବା ଏକ ବିଶେଷ ଅନୁଭୂତି, ତାହା ବିବାହ ପାଇଁ ହେଉ କିମ୍ବା ନିବେଶ ପାଇଁ। କିନ୍ତୁ ସୁନା କିଣିବା ସମୟରେ କେବଳ ସୁନାର ଦାମ୍ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ସହ ଜଡ଼ିତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଖର୍ଚ୍ଚ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜ୍ଞାନ ରହିବା ଜରୁରୀ। ଏହି ଖର୍ଚ୍ଚଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଗଢ଼ା ମଜୁରୀ (ମେକିଂ ଚାର୍ଜ) ଏବଂ ଜିଏସଟି (GST) ହେଉଛି ମୁଖ୍ୟ। ଏହି ଦୁଇଟି ବିଷୟକୁ ଠିକ୍ ଭାବରେ ବୁଝିପାରିଲେ, ଆପଣ ନିଜ କଠିନ ପରିଶ୍ରମର ଟଙ୍କା ସଞ୍ଚୟ କରିପାରିବେ ଏବଂ ଲାଭରେ ରହିପାରିବେ। ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ଏହି ଦୁଇଟି ବିଷୟରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ।
ଗଢ଼ା ମଜୁରୀ (Making Charges) କ’ଣ ଓ ଏହା କିପରି ନିର୍ଧାରିତ ହୁଏ?
ଗଢ଼ା ମଜୁରୀ ବା ମେକିଂ ଚାର୍ଜ ହେଉଛି ସୁନାର ଅଳଙ୍କାର ତିଆରି କରିବା ପାଇଁ କାରିଗରଙ୍କୁ ଦିଆଯାଉଥିବା ଶୁଳ୍କ। ଅର୍ଥାତ୍, ଅଳଙ୍କାରକୁ ଏକ ସୁନ୍ଦର ରୂପ ଦେବା ପାଇଁ ଯେଉଁ ପରିଶ୍ରମ ଲାଗେ, ତାହାର ମୂଲ୍ୟ। ଏହା ଅଳଙ୍କାରର ଡିଜାଇନ୍, ଜଟିଳତା ଏବଂ ତିଆରି ପ୍ରଣାଳୀ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ।
- କିପରି ଗଣନା କରାଯାଏ: ମେକିଂ ଚାର୍ଜ ସାଧାରଣତଃ ଦୁଇଟି ଉପାୟରେ ଗଣନା କରାଯାଏ:
- ସୁନାର ମୂଲ୍ୟର ଶତାଂଶ ଭାବରେ: ଅନେକ ଦୋକାନରେ ଏହା ସୁନାର ମୋଟ ମୂଲ୍ୟର ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଶତାଂଶ (ଯଥା ୮% ରୁ ୨୫% କିମ୍ବା ଅଧିକ) ଭାବରେ ନିଆଯାଏ। ଜଟିଳ ଡିଜାଇନ୍ ପାଇଁ ଏହି ଶତାଂଶ ଅଧିକ ହୋଇଥାଏ।
- ପ୍ରତି ଗ୍ରାମ ପିଛା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ରାଶି: କିଛି ଦୋକାନରେ ଏହା ପ୍ରତି ଗ୍ରାମ ସୁନା ପିଛା ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଟଙ୍କା (ଯଥା ୩୦୦ ଟଙ୍କା ରୁ ୮୦୦ ଟଙ୍କା ପ୍ରତି ଗ୍ରାମ) ଭାବରେ ନିଆଯାଏ।
- କିପରି ସଞ୍ଚୟ କରିବେ: ମେକିଂ ଚାର୍ଜ ହେଉଛି ଏକମାତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ଯେଉଁଠାରେ ଆପଣ ଦୋକାନୀଙ୍କ ସହ ଦରଦାମ କରି କିଛି ଟଙ୍କା ସଞ୍ଚୟ କରିପାରିବେ। ବିଶେଷକରି ଯଦି ଆପଣ ଅଧିକ ଓଜନର ସୁନା କିଣୁଛନ୍ତି କିମ୍ବା ସରଳ ଡିଜାଇନର ଅଳଙ୍କାର ବାଛୁଛନ୍ତି, ତେବେ ମେକିଂ ଚାର୍ଜ କମ କରିବା ପାଇଁ ଦୋକାନୀଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିପାରିବେ। ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଅନେକ ସୁନା ଦୋକାନ ଥିବାରୁ, ବିଭିନ୍ନ ଦୋକାନରେ ମେକିଂ ଚାର୍ଜ ତୁଳନା କରିବା ଦ୍ୱାରା ଆପଣଙ୍କୁ ଲାଭ ମିଳିପାରେ। ମେସିନ୍ ତିଆରି ଅଳଙ୍କାରରେ ମେକିଂ ଚାର୍ଜ ସାଧାରଣତଃ ହାତ ତିଆରି ଅଳଙ୍କାର ତୁଳନାରେ କମ ଥାଏ।
ଜିଏସଟି (GST) ଓ ଏହାର ଗଣନା
ଜିଏସଟି ବା ବସ୍ତୁ ଓ ସେବା କର ହେଉଛି ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଧାର୍ଯ୍ୟ ଏକ ଟିକସ। ସୁନା ଓ ଅଳଙ୍କାର ଉପରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ୩% ଜିଏସଟି ଲାଗୁ ହୁଏ। ଏହା ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ହାର, ଯାହାକୁ ଆପଣ କମାଇ ପାରିବେ ନାହିଁ।
- କିପରି ଗଣନା କରାଯାଏ: ଜିଏସଟି କେବଳ ସୁନାର ମୂଲ୍ୟ ଉପରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ସୁନାର ମୂଲ୍ୟ ଏବଂ ମେକିଂ ଚାର୍ଜ ଉଭୟର ମିଶ୍ରିତ ମୂଲ୍ୟ ଉପରେ ଗଣନା କରାଯାଏ।
ଉଦାହରଣ:
- ସୁନାର ମୂଲ୍ୟ (Gold Value): ୧,୦୦,୦୦୦ ଟଙ୍କା
- ମେକିଂ ଚାର୍ଜ (Making Charges): ୧୦,୦୦୦ ଟଙ୍କା
- ମୋଟ ମୂଲ୍ୟ (Total Value): ୧,୦୦,୦୦୦ + ୧୦,୦୦୦ = ୧,୧୦,୦୦୦ ଟଙ୍କା
- ଜିଏସଟି (୩%): ୧,୧୦,୦୦୦ ଟଙ୍କାର ୩% = ୩,୩୦୦ ଟଙ୍କା
- ମୋଟ ଦେୟ (Total Payable): ୧,୧୦,୦୦୦ + ୩,୩୦୦ = ୧,୧୩,୩୦୦ ଟଙ୍କା
- ସଞ୍ଚୟ ସୁଯୋଗ: ଯଦିଓ ଜିଏସଟିର ହାର ସ୍ଥିର, ତଥାପି ଯଦି ଆପଣ ମେକିଂ ଚାର୍ଜ କମ କରାଇପାରନ୍ତି, ତେବେ ମୋଟ ମୂଲ୍ୟ କମିଯିବ ଏବଂ ଫଳରେ ଜିଏସଟି ମଧ୍ୟ ସାମାନ୍ୟ କମ ହେବ। ଏହା ସିଧାସଳଖ ଭାବରେ ସଞ୍ଚୟ ନହେଲେ ମଧ୍ୟ ପରୋକ୍ଷରେ ଆପଣଙ୍କୁ ଲାଭ ଦେବ।
ଅଧିକ ସଞ୍ଚୟ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଟିପ୍ସ:
- ବିଭିନ୍ନ ଦୋକାନରେ ତୁଳନା କରନ୍ତୁ: ଭୁବନେଶ୍ୱରର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ସୁନା ଦୋକାନ ଯଥା ଲିପି ଜୁଏଲର୍ସ, ଲାଲଚାନ୍ଦ ଜୁଏଲର୍ସ, ଖିମଜୀ ଜୁଏଲର୍ସ, ଆଦିରେ ମେକିଂ ଚାର୍ଜ ଏବଂ ସୁନାର ଦାମ୍ ବିଷୟରେ ପଚାରି ବୁଝନ୍ତୁ।
- ବିସ୍ତୃତ ବିଲ୍ ମାଗନ୍ତୁ: ସୁନା କିଣିବା ସମୟରେ, ସୁନାର ମୂଲ୍ୟ, ମେକିଂ ଚାର୍ଜ, ଏବଂ ଜିଏସଟି ଅଲଗା ଅଲଗା ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଥିବା ଏକ ବିସ୍ତୃତ ବିଲ୍ ମାଗନ୍ତୁ। ଏହା ସ୍ୱଚ୍ଛତା ବଜାୟ ରଖିବ।
- ଡିଜାଇନ୍ ବାଛନ୍ତୁ ସାବଧାନତା ସହ: ଯଦି ଆପଣ ସଞ୍ଚୟ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ତେବେ ସରଳ ଏବଂ କମ ଜଟିଳ ଡିଜାଇନର ଅଳଙ୍କାର ବାଛନ୍ତୁ, କାରଣ ଏଥିରେ ମେକିଂ ଚାର୍ଜ କମ ଲାଗେ।
ଏହି ସବୁ ବିଷୟକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖିଲେ, ଆପଣ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ସୁନା କିଣିବା ସମୟରେ ଅଯଥା ଖର୍ଚ୍ଚରୁ ବଞ୍ଚିପାରିବେ ଏବଂ ନିଜ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଡିଲ୍ ପାଇପାରିବେ। ସୁନା କିଣିବା ଏକ ବୁଦ୍ଧିମାନ ନିବେଶ ହେବା ଉଚିତ, ତେଣୁ ସମସ୍ତ ବିଷୟକୁ ଭଲ ଭାବରେ ବୁଝି କିଣିବା ଉଚିତ୍।
ପ୍ରତିଦିନର ସୁନା ଦର ଉପରେ ନଜର ରଖନ୍ତୁ ଏବଂ କିଣିବାର ସଠିକ୍ ସମୟ ବାଛନ୍ତୁ
ଓଡ଼ିଶାର ରାଜଧାନୀ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ସୁନା କେବଳ ଏକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ବର୍ଦ୍ଧକ ଅଳଙ୍କାର ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ପ୍ରତ୍ୟେକ ପରିବାର ପାଇଁ ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ ପୁଞ୍ଜିନିବେଶର ମାଧ୍ୟମ। ଯଦି ଆପଣ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ସୁନା କିଣିବାକୁ ଯୋଜନା କରୁଛନ୍ତି, ତେବେ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଥମ ଏବଂ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ ହେଉଛି ପ୍ରତିଦିନର ସୁନା ଦର (Daily Gold Rate) ଉପରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଜର ରଖିବା। ସୁନା ବଜାର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅସ୍ଥିର ଏବଂ ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରତିଦିନ, ଏପରିକି ପ୍ରତି ଘଣ୍ଟାରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରର ଗତିବିଧି ଅନୁସାରେ ବଦଳିଥାଏ। ତେଣୁ, ଆଖି ବୁଜି ଦୋକାନକୁ ଯାଇ ସୁନା କିଣିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ, କିଛି ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ବଜାରର ଧାରାକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରିବା ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଲାଭଦାୟକ ହେବ।
ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ସୁନା ଦର ମୁଖ୍ୟତଃ ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ଡଲାରର ମୂଲ୍ୟ, ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ରାଜନୈତିକ ସ୍ଥିତି ଏବଂ ଭାରତୀୟ ମୁଦ୍ରାର ସ୍ଥିତି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ଯେତେବେଳେ ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତିରେ ଅନିଶ୍ଚିତତା ଦେଖାଦିଏ, ସେତେବେଳେ ସୁନା ଦର ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାର ସମ୍ଭାବନା ଥାଏ। ଜଣେ ସଚେତନ ଗ୍ରାହକ ଭାବରେ ଆପଣଙ୍କୁ ଏହା ଜାଣିବାକୁ ହେବ ଯେ ଭୁବନେଶ୍ୱରର ସହିଦ ନଗର, ଜନପଥ କିମ୍ବା ୟୁନିଟ୍-୪ ଭଳି ପ୍ରମୁଖ ବଜାରରେ ଥିବା ଜୁଏଲାରୀ ଶୋ’ରୁମ୍ ଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳେ ସେମାନଙ୍କର ନୂତନ ଦର ତାଲିକା ଜାରି କରନ୍ତି। ଆପଣ ବିଭିନ୍ନ ବିଶ୍ୱସ୍ତ ନ୍ୟୁଜ୍ ପୋର୍ଟାଲ୍, ମୋବାଇଲ୍ ଆପ୍ଲିକେସନ୍ କିମ୍ବା ସ୍ଥାନୀୟ ଖବରକାଗଜ ମାଧ୍ୟମରେ ୨୨ କ୍ୟାରେଟ୍ ଏବଂ ୨୪ କ୍ୟାରେଟ୍ ସୁନାର ସାମ୍ପ୍ରତିକ ମୂଲ୍ୟ ଯାଞ୍ଚ କରିପାରିବେ।
ସୁନା କିଣିବା ପାଇଁ ସଠିକ୍ ସମୟ ବାଛିବା ଏକ କଳା। ସାଧାରଣତଃ ଦେଖାଯାଏ ଯେ ଭାରତରେ ବିବାହ ଋତୁ, ଅକ୍ଷୟ ତୃତୀୟା, କାର୍ତ୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା କିମ୍ବା ଧନତେରାସ ସମୟରେ ସୁନାର ଚାହିଦା ବହୁତ ଅଧିକ ଥାଏ। ଚାହିଦା ବଢ଼ିଲେ ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବେ ଦର ମଧ୍ୟ ବଢ଼ିଥାଏ। ତେଣୁ, ଯଦି ଆପଣ କୌଣସି ଉତ୍ସବ ପାଇଁ ସୁନା କିଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ତେବେ ସେହି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅପେକ୍ଷା ନକରି କିଛି ମାସ ପୂର୍ବରୁ ଅଫ୍-ସିଜନ୍ (Off-season) ସମୟରେ କିଣିବା ବୁଦ୍ଧିମାନର କାମ ହେବ। ଏହାଦ୍ୱାରା ଆପଣ କେବଳ କମ୍ ଦରରେ ସୁନା ପାଇବେ ନାହିଁ, ବରଂ ଅନେକ ସମୟରେ ଜୁଏଲର୍ସମାନେ ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବା ଆକର୍ଷଣୀୟ ରିହାତି ଏବଂ ଗଢ଼ା ମଜୁରୀ (Making Charges) ଉପରେ ରିହାତିର ଲାଭ ମଧ୍ୟ ଉଠାଇପାରିବେ।
ମନେରଖନ୍ତୁ, ସୁନା କିଣିବା ପୂର୍ବରୁ ଅତିକମରେ ୩ ରୁ ୪ ଦିନର ଦରକୁ ତୁଳନା କରନ୍ତୁ। ଯଦି ଆପଣ ଦେଖୁଛନ୍ତି ଯେ ଦର କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ହ୍ରାସ ପାଉଛି, ତେବେ ଏକ ସ୍ଥିର ସ୍ତରକୁ ଆସିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅପେକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଯଦି ଦର ହଠାତ୍ ବଢ଼ିବାକୁ ଲାଗେ, ତେବେ କିଛି ଦିନ ଅପେକ୍ଷା କରିବା ଭଲ, କାରଣ ବଜାରରେ ପୁଣି ଥରେ ସଂଶୋଧନ ହୋଇ ଦର କମିବାର ସମ୍ଭାବନା ଥାଏ। ଭୁବନେଶ୍ୱରର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ବ୍ରାଣ୍ଡ ଯଥା ଖିମଜୀ, ତନିସ୍କ କିମ୍ବା କଲ୍ୟାଣ ଜୁଏଲର୍ସରେ ଦର ପ୍ରାୟତଃ ସମାନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କର ଅଫର ଏବଂ ସ୍କିମ୍ ଗୁଡ଼ିକ ଭିନ୍ନ ହୋଇପାରେ। ତେଣୁ ଦର ସହିତ ସଠିକ୍ ସମୟର ସମନ୍ୱୟ ରକ୍ଷା କଲେ ଆପଣ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଲାଭରେ ରହିବେ।
ଲେଖିକା: କାଜଲ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣକାର
ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ସୁନା କିଣିବା ସମ୍ବନ୍ଧରେ ସାଧାରଣ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର
ଭୁବନେଶ୍ୱର ଏକ ସାଂସ୍କୃତିକ ତଥା ଆଧୁନିକ ସହର ହୋଇଥିବାରୁ ଏଠାରେ ସୁନା କିଣିବାର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରମ୍ପରା ରହିଛି। ବିବାହ ଋତୁ ହେଉ କିମ୍ବା ଅକ୍ଷୟ ତୃତୀୟା ପରି ପବିତ୍ର ପର୍ବ, ଓଡ଼ିଶାର ରାଜଧାନୀରେ ଥିବା ସହିଦ ନଗର, ଜନପଥ ଏବଂ ପଟିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ଅଳଙ୍କାର ଦୋକାନଗୁଡ଼ିକରେ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ପ୍ରବଳ ଭିଡ଼ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ତେବେ ସୁନା କିଣିବା ଏକ ବଡ଼ ଆର୍ଥିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ହୋଇଥିବାରୁ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ମନରେ ଅନେକ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିବା ସ୍ୱାଭାବିକ। ଆପଣଙ୍କର ସେହି ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଏଠାରେ କିଛି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଶ୍ନ ଓ ତାର ଉତ୍ତର ଆଲୋଚନା କରାଗଲା।
୧. ୨୨ କ୍ୟାରେଟ୍ ଏବଂ ୨୪ କ୍ୟାରେଟ୍ ସୁନା ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ କ’ଣ ଏବଂ କେଉଁଟି କିଣିବା ଭଲ?
ସୁନାର ଶୁଦ୍ଧତା କ୍ୟାରେଟ୍ (Karat) ମାଧ୍ୟମରେ ମପାଯାଏ। ୨୪ କ୍ୟାରେଟ୍ ସୁନାକୁ ସବୁଠାରୁ ଶୁଦ୍ଧ ସୁନା ବୋଲି ଧରାଯାଏ, ଯେଉଁଥିରେ ୯୯.୯% ଶୁଦ୍ଧ ସୁନା ଥାଏ। କିନ୍ତୁ ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ନରମ ହୋଇଥିବାରୁ ଏଥିରେ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଗହଣା ତିଆରି କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ଏହାକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ସୁନା ବିସ୍କୁଟ କିମ୍ବା ମୁଦ୍ରା ଆକାରରେ ନିବେଶ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ୨୨ କ୍ୟାରେଟ୍ ସୁନାରେ ୯୧.୬% ସୁନା ଏବଂ ବାକି ଅଂଶରେ ତମ୍ବା, ରୂପା କିମ୍ବା ଜିଙ୍କ୍ ପରି ଧାତୁ ମିଶାଯାଇଥାଏ, ଯାହାଫଳରେ ଗହଣାଗୁଡ଼ିକ ମଜବୁତ ରହେ। ଯଦି ଆପଣ ପିନ୍ଧିବା ପାଇଁ ଗହଣା କିଣୁଛନ୍ତି, ତେବେ ୨୨ କ୍ୟାରେଟ୍ ସୁନା ହିଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ବିକଳ୍ପ।
୨. ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ସୁନାର ମୂଲ୍ୟ କିପରି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରାଯାଏ?
ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ସୁନାର ଦାମ୍ ପ୍ରତିଦିନ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇଥାଏ। ଏହା ମୁଖ୍ୟତଃ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରର ସ୍ଥିତି, ଭାରତୀୟ ଟଙ୍କାର ମୂଲ୍ୟ ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ଜୁଏଲର୍ସ ଆସୋସିଏସନ୍ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଦର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ଯେତେବେଳେ ଆପଣ ଗହଣା କିଣନ୍ତି, ସେଥିରେ ସୁନାର ମୂଲ୍ୟ ସହିତ ମେକିଂ ଚାର୍ଜ (ଗଢ଼ା ମଜୁରି) ଏବଂ ୩% GST ମଧ୍ୟ ଯୋଡ଼ା ଯାଇଥାଏ। ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ବିଭିନ୍ନ ଦୋକାନରେ ମେକିଂ ଚାର୍ଜ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ହୋଇପାରେ, ତେଣୁ କିଣିବା ପୂର୍ବରୁ ଦୁଇ-ତିନୋଟି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଦୋକାନରେ ଦର ତୁଳନା କରିବା ଲାଭଦାୟକ ହୋଇଥାଏ।
୩. ସୁନା କିଣିବା ବେଳେ BIS ହଲମାର୍କ ଏବଂ HUID ର କାମ କ’ଣ?
ସୁନାର ଶୁଦ୍ଧତା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ BIS (Bureau of Indian Standards) ହଲମାର୍କିଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ। ଆଜିକାଲି ସରକାର HUID (Hallmark Unique Identification) ନମ୍ବରକୁ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରିଛନ୍ତି। ଏହା ଏକ ୬-ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ଆଲଫାନିଉମେରିକ୍ କୋଡ୍, ଯାହା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗହଣାରେ ଖୋଦିତ ହୋଇଥାଏ। ଏହି କୋଡ୍ ସାହାଯ୍ୟରେ ଆପଣ 'BIS Care' ଆପ୍ ବ୍ୟବହାର କରି ସୁନାର ଓଜନ ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧତା ଯାଞ୍ଚ କରିପାରିବେ। ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଯେକୌଣସି ଜୁଏଲରୀ ଶୋ'ରୁମ୍ରୁ କିଣିବା ସମୟରେ ବିଲ୍ରେ ଏବଂ ଗହଣାରେ ଏହି ଚିହ୍ନ ଅଛି କି ନାହିଁ ତାହା ନିଶ୍ଚିତ କରନ୍ତୁ, ଯାହାଫଳରେ ଭବିଷ୍ୟତରେ ସୁନା ବିକ୍ରି କଲାବେଳେ ଆପଣଙ୍କୁ ସଠିକ୍ ମୂଲ୍ୟ ମିଳିପାରିବ।
ସୁନା କିଣିବା ସମୟରେ ସର୍ବଦା ମନେରଖନ୍ତୁ ଯେ ଏହା କେବଳ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ନିବେଶ। ସର୍ବଦା ପକ୍କା ବିଲ୍ ନିଅନ୍ତୁ ଏବଂ କୌଣସି ରିହାତି ଅଫର୍ରେ ପ୍ରଲୋଭିତ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ସୁନାର ଶୁଦ୍ଧତା ଏବଂ ଗଢ଼ା ମଜୁରି ବିଷୟରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ବୁଝି ନିଅନ୍ତୁ। ଭୁବନେଶ୍ୱରର ବିଶ୍ୱସ୍ତ ଗହଣା ଦୋକାନୀମାନେ ସର୍ବଦା ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ପ୍ରଦାନ କରିଥାନ୍ତି।
